Çevre kirliliğiyle mücadele ve geri dönüşüm oranlarının artırılması amacıyla hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, Türkiye genelinde zorunlu uygulamaya geçiyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen sistem, 1 Temmuz 2026 itibarıyla Yozgat başta olmak üzere tüm illerde uygulanacak.
Yeni sistemle birlikte plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları artık sadece atık değil, ekonomik değeri olan geri kazanılabilir ürünler haline gelecek.
DOA Sistemi Nedir?
DOA sistemi, tüketilen içecek ambalajlarının iade edilmesi karşılığında depozito ücretinin geri alınmasını sağlayan entegre bir geri dönüşüm modelidir. Sistem sayesinde vatandaşlar, kullandıkları ambalajları belirlenen iade noktalarına teslim ederek hem çevreye katkı sağlayacak hem de ekonomik kazanç elde edecek.
TÜÇA tarafından yapılan açıklamada sistemin yalnızca bir geri dönüşüm uygulaması olmadığı, üretimden tüketime kadar tüm sürecin dijital olarak takip edildiği modern bir çevre yönetim modeli olduğu vurgulandı.
Yozgat Dahil 81 İlde Zorunlu Olacak
1 Temmuz 2026 itibarıyla DOA sistemi Türkiye’nin 81 ilinde zorunlu olarak uygulanacak. Yozgat’ta da tüm market, bakkal, büfe, kafe, restoran ve oteller sistemin parçası olacak.
Ambalajlı içecek satışı yapan tüm işletmelerin Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden kayıt yaptırması zorunlu hale getirildi. İşletmeler, sistem üzerinden yetkili operatörlerini belirleyerek sürece dahil olacak.
İade Noktaları ve Depozito Geri Ödemesi
Yeni düzenleme kapsamında “DOA” logolu ürünlerin satıldığı noktalar aynı zamanda iade merkezi olarak hizmet verecek. Vatandaşlar boş ambalajlarını bu noktalara teslim ederek depozito bedellerini geri alabilecek.
Büyük marketler ve zincir mağazalarda Depozito İade Makinesi (DİM) kurulumu zorunlu olacak. Küçük işletmelere ise gerekli ekipmanlar operatörler tarafından ücretsiz sağlanacak.
Ayrıca otel, restoran ve kafeler (HOREKA) kendi bünyelerinde oluşan ambalajları ayrı toplayarak geri dönüşüm sürecine dahil edecek.
Dijital Takip ve Ekonomik Katkı
Sistemde toplanan tüm ambalajlar dijital olarak kayıt altına alınacak. Vatandaşlar iade ettikleri ambalajlardan elde ettikleri depozito bedellerini DOA mobil uygulaması üzerinden takip edebilecek.
Bu ödemeler banka hesabına aktarılabilecek, ATM’den çekilebilecek veya alışverişlerde kullanılabilecek. Yetkililer, sistemin yıllık yaklaşık 30 milyar liralık ekonomik katkı sağlamasının beklendiğini açıkladı.
“İade Et-Kazan” Dönemi Başlıyor
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, yeni sistemin toplumda çevre bilincini artıracağını belirterek, “At-kurtul anlayışı yerine iade et-kazan modeli yaygınlaşacak” dedi.
Öztürk, DOA sisteminin sadece çevresel değil aynı zamanda ekonomik bir dönüşüm sağlayacağını vurgulayarak tüm işletmeleri sürece dahil olmaya davet etti.
Türkiye Çevre Modelinde Örnek Ülke Olmayı Hedefliyor
Dünya genelinde 20’den fazla ülkede uygulanan depozito sistemlerinin giderek yaygınlaştığı belirtilirken, Türkiye’nin de bu alanda dijital altyapısıyla örnek gösterilen ülkeler arasında yer alması hedefleniyor.
2026 itibarıyla sistemin 750 milyon kişiye ulaşması beklenirken, Türkiye’nin geri dönüşüm alanında küresel ölçekte önemli bir model oluşturacağı ifade ediliyor.
