Yozgat’ta, hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin altına düşmesiyle birlikte soba kullanımı yeniden yaygınlaştı. Özellikle doğal gaz altyapısının bulunmadığı kırsal bölgelerde ve ekonomik nedenlerle alternatif ısınma yöntemlerini tercih eden vatandaşlar için odun ve kömür sobaları hâlâ temel ısınma aracı olmayı sürdürüyor. Ancak uzmanlar, soba kullanımında yapılan hataların ciddi sağlık sorunlarına ve can kayıplarına yol açabileceği konusunda uyarıyor.
Karbon Monoksit Sessiz Tehlike
Soba zehirlenmelerinin temel nedeni olan karbon monoksit gazı, eksik yanma sonucu ortaya çıkıyor. Renksiz, kokusuz ve tatsız olması nedeniyle insan duyularıyla fark edilemeyen bu gaz, kapalı alanlarda kısa sürede birikerek hayati risk oluşturuyor. Yozgat’ta özellikle gece saatlerinde meydana gelen zehirlenme vakalarının, fark edilmeden ilerlediği ve ölümle sonuçlanabildiği belirtiliyor.
Yanlış Kurulum ve Bakımsız Bacalar Riski Artırıyor
Yozgat’ta soba zehirlenmelerinin sık yaşanmasının başlıca nedenleri arasında eski yapı stoğu, yetersiz havalandırma, bakımsız bacalar ve yanlış soba kurulumları yer alıyor. Sobanın duvara çok yakın yerleştirilmesi, boruların eğimli ve çok dirsekli olması, bacaya bağlantının sağlıksız yapılması dumanın geri tepmesine neden oluyor. Uzmanlar, sobanın duvardan en az 50 santimetre uzaklıkta kurulması ve boru hattının mümkün olduğunca kısa tutulması gerektiğini vurguluyor.
Yanlış Yakma Alışkanlıkları Tehlike Saçıyor
Sobaya kömürün ağzına kadar doldurulması, alttan yakılması veya yanmakta olan sobaya kömür eklenmesi karbon monoksit salınımını artırıyor. Güvenli kullanım için sobanın mutlaka üstten tutuşturulması ve sönmeden kömür eklenmemesi gerektiği ifade ediliyor. Ayrıca plastik, lastik gibi maddelerin sobada yakılmasının son derece tehlikeli olduğu hatırlatılıyor.
Baca Temizliği ve Havalandırma Hayat Kurtarıyor
Baca temizliği, soba güvenliğinin vazgeçilmez unsurları arasında yer alıyor. Yozgat’ta zehirlenme vakalarının önemli bir kısmının tıkalı bacalardan kaynaklandığı belirtilirken, bacaların yılda en az iki kez temizlenmesi gerektiği vurgulanıyor. Soğuk havaya rağmen evlerin günde birkaç kez kısa süreli havalandırılmasının, karbon monoksit birikimini büyük ölçüde engellediği ifade ediliyor.
Duman Dedektörleri Erken Uyarı Sağlıyor
Soba kullanılan evlerde duman ve karbon monoksit dedektörlerinin hayati önem taşıdığı belirtiliyor. Yozgat’ta bu cihazların kullanımının yaygın olmadığına dikkat çekilirken, özellikle gece yaşanan zehirlenmelerin dedektörler sayesinde önlenebileceği ifade ediliyor.
Belirtiler Hafife Alınmamalı
Baş ağrısı, mide bulantısı, baş dönmesi, halsizlik, sersemlik hissi ve bilinç bulanıklığı soba zehirlenmesinin en yaygın belirtileri arasında yer alıyor. Bu belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden temiz havaya çıkılması ve 112 Acil Sağlık ekiplerinden yardım istenmesi gerektiği vurgulanıyor.
Toplumsal Farkındalık Çağrısı
Yetkililer, Yozgat merkez ve ilçelerinde soba kullanan tüm vatandaşları dikkatli olmaya davet ederken, küçük ihmallerin geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açabileceğini hatırlattı. Doğru kurulum, düzenli bakım ve bilinçli kullanım sayesinde soba zehirlenmelerinin büyük ölçüde önlenebileceği ifade edildi.
