Türkiye’de emeklilik sistemi, 8 Eylül 1999 tarihinin yarattığı keskin ayrım nedeniyle uzun süredir tartışma konusu. Bu tarihten bir gün önce sigortalı olanlar yaş şartı olmadan emekli olurken, 9 Eylül 1999 ve sonrası işe başlayanlar için kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı getirildi.
Bu durum, arada 17 ila 20 yıla varan emeklilik farkı oluşturdu. EMADDER başta olmak üzere birçok sivil toplum kuruluşu, bu farkın Anayasa’daki eşitlik ilkesine aykırı olduğunu savunarak “kademeli emeklilik” talebini gündemde tutuyor.
Kademeli Emeklilik Nedir? Masadaki Model Nasıl?
Kulislerde konuşulan Kademeli Emeklilik sistemi, yaş şartını tamamen kaldırmak yerine, sigorta giriş tarihine göre kademeli düşürmeyi hedefliyor.
İddialara göre masadaki yaş tablosu şu şekilde şekilleniyor:
-
1999–2000 Girişliler:
Kadın 43 – Erkek 45 yaş -
2001–2002 Girişliler:
Kadın 45 – Erkek 47 yaş -
2003–2008 Girişliler:
Kadın–Erkek 48–50 yaş bandı
Bu modelde emeklilik hakkı için 6250 – 7000 gün prim şartı korunuyor.
43–48 Yaş Arasında Emeklilik Gerçekçi mi?
Bu sistem hayata geçerse;
-
58–60 yaşını bekleyen milyonlarca çalışan
-
Prim gününü tamamladığı anda
-
10–15 yıl daha erken emekli maaşı almaya başlayabilecek
Ancak bu model şu an için yalnızca kulis bilgisi ve taslak senaryo düzeyinde bulunuyor.
Kısmi Emeklilikte Yeni Formül Mü Geliyor?
Düzenlemenin ikinci ayağı olarak kısmi emeklilik başlığı öne çıkıyor.
Mevcut Sistem
-
1999 öncesi: 3600 gün + 50–55 yaş
-
1999 sonrası: 4500 gün + 58–60 yaş
Yeni iddiaya göre;
-
4500 gün primini tamamlayanlar için
-
Yaş haddinde 3–5 yıl arası indirim yapılması gündeme gelebilir.
Bu da özellikle 2000–2005 arası girişliler için önemli bir avantaj anlamına geliyor.
Hükümet Neden Temkinli? En Büyük Engel Ne?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı cephesi ise konuya ihtiyatlı yaklaşıyor.
Bunun temel nedenleri:
-
İlk EYT’nin bütçeye yüksek maliyeti
-
SGK’da aktif/pasif dengesinin bozulması
-
Orta Vadeli Program’da (OVP) sosyal güvenlik açıklarını azaltma hedefi
Ekonomi yönetimi, yeni bir erken emeklilik düzenlemesinin kalıcı mali yük oluşturmasından endişe ediyor.
Torba Yasaya Girecek mi? Resmi Durum Ne?
Şu an itibarıyla;
-
TBMM’de sunulmuş bir kanun teklifi yok
-
Resmi Gazete’de yayımlanmış bir düzenleme bulunmuyor
-
Ancak STK baskısı ve muhalefet talepleri konuyu gündemde tutuyor
Uzmanlara göre en olası senaryo, konunun 2026 Torba Yasa paketleri içinde değerlendirilmesi.
Sık Sorulan Sorular (Snippet Uyumlu)
1999–2008 arası için İkinci EYT çıktı mı?
Hayır. Şu an için sadece kulis bilgileri ve talepler bulunuyor.
43–48 yaş emeklilik kesin mi?
Hayır. Bu yaş aralığı taslak senaryodur, resmi değildir.
Kademeli emeklilik gelirse kimler yararlanır?
8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olan SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı mensupları.
2026’da yasa çıkar mı?
Siyasi ve ekonomik dengelere bağlı. En güçlü ihtimal 2026 Torba Yasa’dır.
1999–2008 arası sigortalılar için İkinci EYT ve kademeli emeklilik beklentisi güçlü şekilde gündemde olsa da, şu an için resmi bir karar yok. Ancak artan toplumsal baskı, konunun önümüzdeki dönemde Meclis gündemine taşınma ihtimalini güçlendiriyor.