Peki Haldun Taner kimdir, ailesi kim, hangi eserleri yazdı ve neden hayatını kaybetti? İşte detaylar…
Haldun Taner Kimdir?
Haldun Taner, 1915 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. Türk edebiyatının ve tiyatrosunun en önemli isimlerinden biri olarak kabul edilen Taner, özellikle epik tiyatro türündeki öncü çalışmalarıyla tanındı.
Beş yaşında babasını kaybeden Taner, annesiyle birlikte büyükbabasının konağında büyüdü. Ortaöğrenimini Galatasaray Sultanisi’nde 1935 yılında tamamladı. Mezuniyetinin ardından devlet bursuyla Almanya’ya gönderildi ve Heidelberg Üniversitesi’nde Siyasal Bilgiler eğitimi almaya başladı.
Ailesi Kimdir?
Haldun Taner’in ailesinin kökeni Gürcü asıllı Tavdgiridzelere dayanır. Babası Ahmed Selahaddin Bey, Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı üyesi olarak görev yapmış, İstanbul’un işgali sonrasında yazıları ve konuşmalarıyla ülkenin bağımsızlığını savunmuş önemli bir aydındır.
Bu entelektüel aile yapısı, Taner’in düşünsel dünyasının şekillenmesinde önemli rol oynamıştır.
Hastalığı Neydi?
Haldun Taner, Almanya’daki öğrenimi sırasında ağır bir tüberküloz (verem) hastalığı geçirdi. Bu nedenle 1938 yılında eğitimini yarıda bırakarak Türkiye’ye döndü.
1938-1942 yılları arasında Erenköy Sanatoryumu’nda tedavi gördü. Sağlığına kavuştuktan sonra eğitimini tamamlamak üzere İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Alman Filolojisi Bölümü’ne devam etti ve 1950 yılında mezun oldu.
Edebiyat ve Akademik Kariyeri
Taner, 1950-1954 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Sanat Tarihi Kürsüsü’nde asistanlık yaptı. Daha sonra Viyana’ya giderek Max Reinhardt Tiyatro Akademisi’nde tiyatro eğitimi aldı.
Türkiye’ye döndükten sonra İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü’nde, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde tiyatro tarihi, edebiyat ve sanat tarihi dersleri verdi.
Aynı zamanda Tercüman ve Milliyet gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı.
Haldun Taner’in Eserleri
Haldun Taner’in edebiyat yolculuğu öyküyle başladı. İlk öyküsü “Töhmet”, 1946 yılında Yedigün dergisinde yayımlandı. “Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu” adlı öyküsüyle 1953’te New York Herald Tribune’ün düzenlediği yarışmada birincilik kazandı.
Tiyatro Eserleri
Taner, Türk tiyatrosunda epik tiyatronun öncüsü olarak kabul edilir. En önemli eseri:
-
Keşanlı Ali Destanı – Türk tiyatrosundaki ilk epik tiyatro örneği olarak kabul edilir ve uluslararası alanda sahnelenmiştir. 1964 yılında Atıf Yılmaz tarafından sinemaya uyarlanmıştır.
Diğer önemli oyunları:
-
Günün Adamı
-
Sersem Kocanın Kurnaz Karısı
Kabare Tiyatrosu Çalışmaları
1967’de Ahmet Gülhan, Zeki Alasya ve Metin Akpınar ile birlikte Devekuşu Kabare Tiyatrosu’nu kurdu. 1969’da Münir Özkul ile Bizim Tiyatro’yu, 1978’de ise Tef Kabare Tiyatrosu’nu kurdu.
Ödülleri
-
Bordighera Uluslararası Mizah Festivali Öykü Ödülü (Sancho’nun Sabah Yürüyüşü)
-
1972 Türk Dil Kurumu Tiyatro Ödülü (Sersem Kocanın Kurnaz Karısı)
-
1983 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü
Milliyet gazetesinde “Deve Kuşuna Mektuplar” başlığıyla yazdığı köşe yazılarıyla da geniş bir okuyucu kitlesine ulaştı.
Haldun Taner Neden Öldü?
Haldun Taner, 7 Mayıs 1986 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetti. Uzun yıllar sağlık sorunlarıyla mücadele eden usta yazar, vefat ettiği dönemde Milliyet gazetesinde köşe yazarlığı yapıyordu.
Adı Nasıl Yaşatılıyor?
Haldun Taner’in adı, İstanbul Şehir Tiyatroları’nın Kadıköy’deki sahnesine verilmiştir. Ayrıca Milliyet gazetesi tarafından 1987 yılından bu yana her yıl Haldun Taner Öykü Ödülleri düzenlenmektedir.
Eserleri Bilgi Yayınevi tarafından dizi hâlinde yayımlanarak edebiyat dünyasındaki yerini korumaya devam etmektedir.
