İnsanların birbirine muhtaç olmaları, karşılıklı olarak yardımlaşmalarını zorunlu kılar.
Yardımlaşma, toplum hâlinde yaşamanın doğal bir sonucudur.
İslamiyet yardımlaşmayı, bütün maddî ve mânevî hayatımızı kapsayacak şekilde en geniş sınırları ile ele almış ve dinî-ahlâkî bir görev olarak ortaya koymuştur.
Yardım anlayışının özünde fedakârlık vardır.
Maldan sevgiye kadar her şeyin bir başkasına verilmesi söz konusudur.
Bu infak işi bazen, zekât ve fitrede olduğu gibi mecburi olsa da, çoğu zaman tamamen isteğe bağlıdır.
Müslümanlar başkalarına söz ve davranışları ile de iyilik yapmak, onlara sevgi ile bağlanmak zorundadırlar.
Bu da insan olmanın görevidir.
Hiçbir iyilikte bulunamayan bir Müslüman, eli ve dili ile başkalarına zarar vermemesi bile iyilik (sadaka) sayılmıştır. "O kimseler ki, gayba inanırlar, namazı gereği gibi kılarlar ve kendilerine verdiğimiz rızıklardan infak ederler (başkalarına verir ve yedirirler)...
İşte böyle kimseler, Rablerinden olan doğru yol ve hidayet üzeredirler ve bunlar azapdan kurtulup sevaba erenlerdir." (Bakara, 2/35)
Bir Müslümanın, mal hırsını yenerek, âyetlerde belirtilen şeytanın aldatması ve cimrilik duygularını alt ederek, Allah'ın kendisine bir ihsan, bir lütuf, bir nimet olarak verdiği malından hayır yolunda, Allah ve Rasûlü'nün emrettiği şekilde harcaması, şüphesiz çok asîl bir davranıştır.
Böylece nimetin kadri bilinmiş, şükür edâ edilmiş ve Hakk'ın rızasına ulaşılmış olur.
Cenab-ı Hakk'ın gerçek anlamda bir yardımda bazı özellikler aradığını görüyoruz.
Âl-i İmrân sûresinin 92. âyetinde Allah Teâlâ şöyle buyuruyor:"Sevdiğiniz şeylerden sadaka vermedikçe, siz, cennete eremezsiniz.
Allah yolunda her ne harcarsanız muhakkak Allah onu bilir." (Âli İmrân, 3/92).
Mallarımızdan sevdiklerimizi, sırf Allah rızasını umarak, yoksullara verirsek bu imtihanı kazanmış olacağız.
Bu konuda Peygamberimiz (asm)'in yakın dostlarının davranışları bize örnek olmalıdır.
Herkesin yararlanabileceği çeşme, köprü, cami, okul, yol, hastane, dispanser gibi hayır kurumları yaptırmak da mal ile yapılan yardımlardandır.
"İçinizden, insanları hayra çağıracak, iyiliği emredecek, kötülükten alıkoyacak bir topluluk bulunsun.
İşte onlar kurtuluşa erenlerdir;
Siz insanlık için meydana çıkarılmış en hayırlı bir ümmetsiniz; iyiliği emreder, fenalıktan alıkoyarsınız ve Allah'a imanınızda devam edersiniz."
(Âli İmrân, 3/104, 110)
"İyiliği emretmek ve fenâlıktan sakınmak hususunda birbirinizle yardımlaşın, günâh işlemek ve düşmanlık yapmakta yardımlaşmayın. Allah'tan korkun, çünkü Allah'ın azabı çok şiddetlidir." (Mâide, 5/2).