Oyun…

Çocuğun gelişimini destekleyen gerçek hayatın bir parçası, fiziksel, bilişsel, dil, duygusal ve sosyal gelişimi olumlu yönde etkileyen doğal bir davranıştır oyun. Dünyaya geldikten sonra her şeyi merakı sayesinde öğrenmeye çalışan çocukların en büyük yardımcısıdır. Kendi duygularını tüm açıklığıyla oyun ortamında sergileyen çocuklar, gerçek yaşantılarında yer alacak deneyimleri de oyunla pekiştirirler. Oyunla büyüyen çocukların yetenekleri gelişir, becerileri artar. Sorumluluk ve güven duygusunu geliştirerek, çevresindeki insanlarla uzlaşmayı, paylaşmayı, sosyal yaşama uyum sağlamayı, kendi hakkını korumayı, başkasının hakkını yememeyi, pek çok ahlâkî değerlere sahip olmayı, kısacası insan olmayı öğrenir oyunla çocuklar.

Şimdi sizden sadece on-on beş yıl öncesinde oynanan oyunları hatırlamanızı istiyorum. Saklambaç, körebe, yakan top, istop, misket, çelik çomak, beş taş, evcilik, ip atlama bunlardan sadece bir kaçı. Kendi içinde kuralları, felsefesi olan, oynayanlara çeşitli sorumluluklar yükleyen, diğer oyuncularla işbirliğini öngören, paylaşmayı gönüllere nakşeden, kazananı tebrik, kaybedeni teselliyi hedefleyen oyunlar bunlar. Bizler sahip olduğumuz güzel davranışların çoğunu bu oyunlar sayesinde kazandık. Sabahtan dışarıya fırlar akşam ezanıyla dönerdik evlerimize. O günkü oynanan oyunlarla kazandığımız güzellikler de gönüllerimizde kârdı bizim için.

Şimdilerde bu oyunlar Sosyal Bilgiler ders kitaplarında “ Geçmişte Oynanan Oyunlar” başlığıyla konu olarak okutulmakta. Ne zaman onca yıl geçti, ne zaman bu oyunlar tarih oldu da kitaplarda geçmişi hatırlatan konular olarak yer aldı? Son yıllarda çocuklarımızın oyun diye oynadığı şey; bilgisayarlarda yer alan, kahramanları genellikle savaşçı olan, birilerini öldürerek hedefe ulaşmayı amaçlayan, şiddetin oyun olarak çocuklarımızın önüne sunulduğu, oynayanın sanal bir yöneticinin kölesi olduğu oyunlardır.

Şimdi de sizden bilgisayar oyunlarının da yukarıda bahsettiğim, hani tarihte çoktan yerini almış olan, çocukluğumuzun oyunlarının kazandırdığı bütün o güzel davranışları, çocuklarımıza kazandırıp kazandıramayacağını düşünmenizi istiyorum.

Çağımızın vazgeçilmezi olan bilgisayarlardan çocuklarımızı tamamiyle uzak tutmak elbette ki mümkün değildir. Yapılan araştırmalarda son yıllarda oynanan şiddet içerikli bilgisayar oyunlarının çocuklar üzerindeki olumsuz etkileri ispatlanmıştır. Bu tür oyunları oynayarak büyüyen çocukların çoğunda davranış bozukluğu olduğu, şiddete meyilli bireyler olarak yetiştiği, toplumsal kurallara uymayan, ahlâk kurallarından yoksun, söz dinlemeyen, en ufak bir sorununu dahi şiddetle halletmeye çalışan bireyler oldukları kanıtlanmıştır.

Hiçbir anne baba evladının bu şekilde bir birey olmasını istemez elbette. Alacağımız basit önlemlerle bu yanlışın önüne geçebiliriz aslında; oyun saatlerini belirleyerek, oynadığı oyunları kontrol ederek, daha çok zekâ geliştirici ve eğitici oyunlar oynamalarını sağlayarak, odasında tek başına oyun oynamasını engelleyerek, onu dışarıya çıkarıp gerçek arkadaşlar edinmesini sağlayarak, parka götürerek, birlikte onunla vakit geçirerek mesela…

Unutmayalım ki, çocuklarımızı bilgisayar ekranlarındaki sanal arkadaşlar yerine kanlı, canlı arkadaşlarla vakit geçirmelerini; güzel huylu, insan gibi insan olmalarında etkili olacak oyunlarla büyümelerini sağlamak biz anne babaların elinde…