İyi -kötü ayırımı yapma , düşünce, akıl süzgecinden geçirme, beş duyu ile duyulan, görülen ve hissedilen, her şeyi ekleme-çıkarma yapmadan olduğu gibi kaydeden, şuurumuzun/idrâkimizin neredeyse “kara kutusu” görevinde olan “şuuraltı”; çocuklarda doğum anından itibaren, açıkken altı yaşından sonra tamamen kapanır, ve şuur dönemine geçilir.
Şuuraltı, karakter oluşumunu etkileyerek, bütün hayatımız boyunca bizimle yaşar.
Çocukların kişilikleri, karakterleri yedi yaşına kadar oluşur. Çocuklarımızın, şüphesiz inandıkları, pasif kabullerin baskın olduğu bu dönemde çok dikkatli olunmalıdır. Çünkü çocuklar açısından bu dönemde; çocuk kendine iyi bir karakter, kişilik çizerken, olumsuz olarak da ilerleyen zamanlarda kaygı bozuklukları, endişeler, içine kapanmalar, travmatik davranış bozuklukları vb. olumsuz kişilikler bozuklukları , ortaya çıkabilmektedir.
Çocuklar bu dönemde dine meraklı olmakla birlikte yetişkinlerin dünyasında olan biten her şeyi anlayamazlar. Beş duyuları ile hissedebilirler, ama soyut düşünemezler. Bu dönem çocukları nasihata açıktırlar.
İki yaşın başlarında çocuklar dengesiz, olumsuz, kararsız ve isyankâr davranışlarını gösterir büyüklerinin sözlerini dinlemeyip hatta tam tersini yapar; izin verilmeyip kısıtlandığında öfkelenir ve kimseden yardım istemez, işlerini kendi başlarına yapmaya çalışırlar.
Bu dönem çocuklarına dini içerikli bilgiler, ibadetler zorla öğretilmeye kalkışılırsa saplantılar, psikolojik bozukluklar ve ileriki yıllarda ibadetleri yapmamak için inatlaşacaklardır. Onlara istemediği, hiç bir dini etkinliği yapmaya mecbur bırakılmamalıdır.
Üç buçuk yaşından sonra çocuk daha dengeli ve ölçülü hareket etmeyi öğrenir. Yine bu yaşlarda çocuğun zihinsel gelişimi dini bilgilere hazır olmadığı için ona uzun dualar ve sureler ve bazı bilgiler zorla ezberlettirilmeye çalışılmamalıdır.
Ayrıca taklit döneminde olan çocuğun anne-babayla beraber namaz kılmak, dua etmek gibi bazı ibadetleri yerine getirmesine müsaade edilmelidir. Ama ısrarla her seferinde ondan yapmasını isteyerek de nefret ettirmemelidir.
Dört yaşında iken çocuklarının kulağına anne-babalar ne nasihat ederse onlarda, anne babaların öğrettiği gibi dini yaşamaya çalışırlar.
Dört ve beş yaşlarında çocuğa bol bol dînî hikâyeler okumalı, bununla beraber onlara hâfızasında tutmasını için sorular sorarak zihnini çalışması yapılabilir. Böylece çocuğa verilmek istenen mesaj rahatlıkla verilir.
Beş yaş, çocukluk döneminin düğüm noktasıdır. Bu yaş "Altın Çağ'dır." Çünkü çocuğa ibadetleri , dini tavır ve davranışların öğrenetilmesi için en önemli zamandır. Bu dönemde iyi - doğru ve mantıklı düşünme öğrenilmeye başlanmıştır. Beş-altı yaşlarından itibaren çocuğun sorduğu sorular, gelişi güzel sorulan sorular değil, dinlemek ve cevaplarını öğrenmek içindir ki, bu da çocuk için kendisine verilenleri almaya hazır olduğunun mesajını verir. Onun için özellikle beş-altı yaşlarında sorulan soruları ciddiye alınmalı ve anlayabileceği cevaplar verilmelidir. Küçük yaşlarda çocuğa dini bilgiler onun yaşına ve anlayışına uygun şekilde verilmelidir.
Allah Rasûlü -sallâllâhu aleyhi ve sellem-:
“İnsanlarla akılları nispetinde konuşun.” buyurmaktadır.
Altı-yedi yaşlarda temel amaç, ezber ve ibadetleri öğretmek olmamalıdır. Allah ve peygamber sevgisini öğrenmesi yeterli olacaktır.
Sağlıcakla ve takipte kalın.