Bir yanda Ukrayna’da halen süren savaş, diğer yanda Orta Doğu’da her an yeni bir krize dönüşebilecek gerilimler… Enerji koridorları, göç hareketleri, siber saldırılar ve savunma harcamaları derken dünya, Soğuk Savaş sonrası dönemin belki de en kırılgan güvenlik ortamlarından birini yaşıyor. İşte tam da böyle bir dönemde gözler Ankara’ya çevrilmiş durumda.
7-8 Temmuz’da gerçekleştirilecek NATO Zirvesi, sıradan bir diplomatik toplantı değil. Çünkü bu kez mesele sadece liderlerin bir araya gelmesi ya da ortak bir bildiri yayımlaması değil; dünyanın önümüzdeki yıllardaki güvenlik rotasının hangi istikamete çevrileceğinin konuşulacak olmasıdır.
Bu noktada şu soruyu sormak gerekiyor: Neden Ankara?
Aslında cevabı oldukça açık. Türkiye, bugün yalnızca haritadaki stratejik konumuyla değil, kriz bölgeleriyle kurduğu temas, savunma sanayiindeki atılımları ve diplomatik kapasitesiyle de uluslararası dengelerin önemli aktörlerinden biri hâline gelmiş durumda. Karadeniz’den Akdeniz’e, Kafkasya’dan Orta Doğu’ya uzanan geniş coğrafyada Türkiye’nin olmadığı bir güvenlik denkleminden söz etmek artık mümkün değil.
NATO’nun ikinci büyük ordusuna sahip olan Türkiye, ittifakın güney kanadındaki en önemli ülkelerden biri. Ancak Ankara’nın NATO içindeki rolü sadece askerî gücüyle açıklanamaz. Son yıllarda yaşanan gelişmeler, Türkiye’nin gerektiğinde kendi önceliklerini savunabilen ve ulusal çıkarlarını masaya koyabilen bir ülke olduğunu gösterdi. Bu durum zaman zaman bazı müttefiklerle görüş ayrılıklarını beraberinde getirse de Türkiye’nin stratejik önemini azaltmadı; aksine daha görünür hâle getirdi.
Ankara Zirvesi’nin Türkiye açısından en önemli tarafı da burada ortaya çıkıyor.
Yıllardır terörle mücadelede çifte standartlardan şikâyet eden, sınır güvenliği konusunda daha fazla dayanışma talep eden ve savunma sanayiindeki kısıtlamalara itiraz eden Türkiye, bu kez kendi ev sahipliğinde gerçekleşecek zirvede görüşlerini en güçlü şekilde dile getirme imkânı bulacak. Bu durum, zirveyi Türkiye açısından sadece prestij meselesi olmaktan çıkarıp stratejik bir fırsata dönüştürüyor.
Elbette NATO’nun gündemi yalnızca savaşlar değil. Siber güvenlikten yapay zekâya, kritik altyapıların korunmasından enerji arz güvenliğine kadar pek çok konu Ankara’da masaya yatırılacak. Ancak bütün bu başlıkların ortak noktası, Türkiye’nin doğrudan etkilendiği ve katkı sunduğu alanlar olmasıdır.
Türkiye, son yıllarda savunma sanayiinde attığı adımlarla da dikkat çekiyor. Yerli ve millî teknolojilerle geliştirilen sistemler artık sadece Türkiye’nin ihtiyaçlarını karşılamakla kalmıyor, birçok ülkenin de ilgisini çekiyor. Bu tablo, Türkiye’nin güvenlik politikalarında daha özgüvenli hareket etmesine imkân sağlıyor. Ankara’da yapılacak zirve, bu dönüşümün uluslararası ölçekte görünür olacağı bir platform niteliği taşıyor.
Ancak bütün bunların ötesinde, zirvenin sembolik bir anlamı da var.
Bir dönem uluslararası gelişmeleri uzaktan takip eden ülkelerden biri olarak görülen Türkiye, bugün küresel gündemin konuşulduğu masalara ev sahipliği yapıyor. Dünya liderlerinin Ankara’da buluşacak olması, Türkiye’nin yalnızca coğrafi değil diplomatik ağırlığının da bir göstergesi.
Sonuç olarak NATO Zirvesi’ni birkaç gün sürecek bir toplantı olarak görmek büyük bir eksiklik olur. Ankara’da yapılacak görüşmelerin yankısı yalnızca zirve salonlarında kalmayacak; Avrupa’nın güvenlik politikalarından Karadeniz’in geleceğine, enerji koridorlarından bölgesel dengelere kadar geniş bir alanda hissedilecek.
Dünya Ankara’ya bakıyor..
Asıl mesele ise Türkiye’nin bu tarihi fırsatı nasıl değerlendireceği ve o masada kendi sözünü ne kadar güçlü söyleyeceğidir. Çünkü güçlü devletler yalnızca davet edilen değil, gündemi belirleyen devletlerdir. Ankara Zirvesi de Türkiye’nin bu iddiasını bir kez daha ortaya koyacağı önemli bir sınav olacaktır.