Yozgat’ın geçmişten bugüne gelen çok sayıda kentsel problemi mevcut. Bu problemlerin başında gelen en öncelikli sorun ise Yozgat’ın kent içi ulaşım problemi oluşturuyor. Yozgat’da kent içi ulaşımın özellikle şehir merkezinde sorun haline dönüşmesinin altında bir takım etkenler rol oynuyor. Bu etkenler şunlar:
1) Yozgat şehir merkezinin nüfusunun son 30 yılda hızla artması.1988 yılında yaklaşık 40 bin olan nüfusun bugün itibariyle 90 bin’e ulaşmış olması.
2) Hızlı nüfus artışına paralel olarak çarpık kentleşmenin ulaşım sistemine dönük oluşturduğu yük.
3) Şehrin yerleşim alanının ortaya koyduğu fiziksel yerleşim sorunları.
4) Bireysel otomobil merkezli bir ulaşım kültürünün yıllar içerisinde şehre hakim olması
5) Toplu ulaşım sisteminin ve kültürünün ancak son yıllarda ortaya çıkması fakat buna rağmen halen çok zayıf kalması.
6) İmar planlarına dönük değil ranta dayalı bir şehir planlamasının tercih edilmesi. Yozgat’ın bugün yaşadığı kent içi ulaşım sorununun nedenlerini tespit ettikten sonra sormamız gereken ikinci soruyu soralım:
“Mevcut kent içi ulaşım sorununu nasıl çözebiliriz?”
Öncelikle şunu belirtmeliyiz ki Yozgat’ın kent içi ulaşım sorununu bugünden yarına çözebilmek mümkün değil. Nasıl ki kent içi ulaşım meselesi yıllar içerisinde yukarıdaki etkenlere bağlı bir biçimde büyüdü ise çözüm yolları da ancak belli bir süreç içerisinde uygulanacak ulaşım politikalarına bağlı durumda. Yozgat’ın kent içi ulaşım sorununu çözebilmesi için yapılması gerekenleri şöyle sıralayalım:
1) Yozgat şehir merkezinin bütününü kapsayan Yozgat Ulaşım Ana planının hazırlanması. Bu plan tamamen bilimsel verilere dayalı bir biçimde hazırlanacak ve Yozgat’ın önümüzdeki 25 yılda ulaşım alanında neler yapması gerektiği ve ulaşım alanında nasıl bir gelişim izlemesi gerektiği ortaya çıkarılacak.
2) Önümüzdeki beş yılda bütün imkanlar zorlanarak kent dışı şehir merkezine dönük yapılması planlanan büyük kamusal binaların şehir merkezinin dışında planlaması gerekmektedir. Bu kamusal binaların oluşturduğu ulaşım talebi kent içi trafiğin yükünü artırmaktan başka bir işlev görmemektedir.
3) Otomobillerin şehir merkezine girmesinin önünü açacak projelerden vazgeçilmelidir. Binlerce aracın şehir merkezine aynı anda girmek istemesi şehir trafiğini kilitlemektedir.
4) Şehir merkezinde son yıllarda hayata geçirilen yayalaştırma bölgelerinin sayısı artırılmalıdır. İnsanlar otomobil ile gitmek yerine yürüyerek şehir içinde rahat bir biçimde hareket edebilmelidir.
5) Alternatif ulaşım araçları şehir içi ulaşımında hızlı bir biçimde kullanıma sokulmalıdır. Özellikle bisikletli ulaşım özendirilmeli ve bisikletli ulaşımın önündeki engeller kaldırılmalıdır. Şehirde önümüzdeki dönemden itibaren hızlı bir biçimde bisiklet yolları inşa edilmelidir. Bisikletli ulaşım sistemi ve kültürü hızlı bir biçimde gelişecek ve çok sayıda insan yıllar içerisinde ulaşım alanında bisikleti tercih edecektir. Yozgat önümüzdeki 10 yılda binlerce insanın bisikleti bir ulaşım aracı olarak kullandığı bir şehre dönüşebilir. Bunun yolu yerel yönetimlerim ve şehri yöneten karar vericilerin bisikletli ulaşıma destek vermelerinden geçmektedir.
6) 15 Eylül 2018 tarihinden itibaren yürürlüğe giren otopark yönetmeliği tüm şehirde titizlikle uygulanmalıdır. Yeni yapılacak olan her bina bu yeni yönetmeliğe göre daire başı kadar otopark alanı oluşturmak zorundadır. Otopark alanı olmayan binaların oluşturduğu otomobil kirliliği Yozgat’ın bazı mahallelerini yaşanmaz hale getirmiş yol kenarları otopark alanlarına dönüşmüş durumdadır.
7) Yerel yönetimlerce hayata geçirilecek olan otopark projeleri önümüzdeki dönemde şehrin merkezinde değil çeperlerinde hayata geçirilmeli otomobillerin şehir merkezine girişi bu anlamda sınırlandırılmalıdır.
8) Yozgat’da yaşayan vatandaşların toplu ulaşıma dönük talepleri artırılmalı daha konforlu bir toplu ulaşım sisteminin oluşturulması önümüzdeki yıllarda hedeflenmeli ve şehrin her noktası toplu ulaşım sistemine entegre olmalı.
9) Şehir merkezinde bulunan mevcut yolların niteliği arttırılmalı fakat hiçbir zaman yeni ve daha geniş yollar yapılması planlanmamalı çünkü yapılan ve genişletilen her bir yol ulaşım talebini arttıracak ve dolayısıyla daha fazla otomobilin şehrin merkezini işgal etmesine sebep olacaktır. Dünya’da hiçbir kent daha fazla yol yaparak kent içi ulaşım sorununu çözememiştir. Aksine daha fazla yol yapmak daha fazla otomobil ve daha fazla trafik sıkışıklığı doğurmaktadır.
10) Yozgat şehir merkezine büyük işyerleri ve kamusal binalar yapmak yerine iş merkezlerini ve kamusal binaları olabildiğince şehir dışına çıkarmalıdır. Bu yatırımların yerine şehirdeki insanların yürüyerek, bisikletle veya toplu ulaşımla gidebileceği büyük şehir parklarını inşa edilmeli ve bu şehir parklarının sayıları artırılmalıdır. Yozgat’ın kent içi ulaşım meselesine dair şu ana dek yazdıklarım kişisel gözlemlerime ve analizlerime dayanıyor. Yozgat’ın kent içi ulaşım meselesine dair çözüm yollarını bulmak için Amerika’yı yeniden keşfetmeye gerek yok ulaşım ülkemizde ulaşım alanında çalışan son derece değerli uzmanlarımız mevcut. Bu değerli uzmanlarımızın fikirlerinden ve çalışmalarından ilham alabiliriz. Dünya’nın diğer şehirlerinde var olan kent içi ulaşım problemlerinin nasıl çözüldüğünü inceleyebilir ve bu noktada dünyadaki ve Türkiye’deki diğer şehirlerin ulaşım alanındaki tecrübelerinden faydalanabiliriz. Yozgat kent içi ulaşım sorununu gelecek 10 yıl içinde çok rahat bir biçimde çözebilir bunun yolu bilimin ve tekniğin yolunu izleyerek gerçekçi ve akılcı ulaşım politikaları ortaya koymak ve bu ulaşım politikalarını tavizsiz bir biçimde uygulamaktan geçiyor. Umarım Yozgat’ı yöneten karar vericiler kent içi ulaşımın çözümü noktasında günübirlik kararlar vermek yerine uzun vadeli planlamalar yapmayı ve bu planları hayata geçirebilmeyi hedefleyebilirler.